Wymiarowanie elementów krajalnic piekarniczych

Stosowanie jednej podstawy wymiarowej przy tworzeniu elementów krajalnic piekarniczych daje te korzyści, iż żaden z możliwych do pomyślenia wymiarów przedmiotu nie będzie składał się z więcej niż dwóch wymiarów cząstkowych, a więc i jego wahania wy­miarowe nie będą nadmiernie wielkie.

Najlepiej rozważmy z kolei przykład wymiarowania krótkiego wałeczka z rowkiem instalowanego większości krajalnic piekarniczych. Możliwe są trzy różne roz­wiązania, przy czym każde z nich, zależnie od warunków konstrukcyj­nych, może być usprawiedliwione nie mając przed oczyma rysunku zło­żeniowego trudno powiedzieć, które z nich jest właściwe, a które błędne. W tym prostym przypadku wszystkie trzy sposoby wymiarowania mogą być przyjęte, jako dobre dla wykonania, mimo iż w każdym z nich musi ono być inne, jeżeli wahania wymiarowe średnicy wałeczka nie mają wpływać na za­łożone wymiary rowka (patrz dolne rysunki, na których strzałki S oznaczają kierunki za­ciskania przedmiotu).

Przykład prawidłowego wymiarowania czopa kół zmianowych tokarki uwzględniając inne współpracujące z nim części maszynowe stwierdzamy, iż najważniejszy jest wymiar, po nim wy­miary, a to ze względu na konieczność utrzymania niewielkiego wzdłużnego luzu kola zmianowego między wieńcem czopa i krąż­kiem przytwierdzonym śrubą, na możliwość zaciśnięcia czopa w gi­tarze nakrętką poprzez podkładkę oraz ze względu na utrzymanie właściwego położenia koła, względem czołowej powierzchni gi­tary. Stosunkowo najmniej ważny jest wymiar ogólnej długości przed­miotu, nie mówiąc o głębokości wiercenia oraz o szerokości podtoczenia pod gwint.

Przedstawia niewłaściwe wymiarowanie szeregu niewielkich toczonych rowków trapezowych. Jeżeli rowki te zostaną wykonane za pomocą narzędzia kształtowego, noża lub freza, to wymiarowanie powinno być takie jak na (zasada wymiarowania według narzędzia). To samo dotyczy rowków frezowanych lub struganych. W wielu przypadkach podczas obróbki wykorzystuje się bezpośrednio podziałki, jakie obrabiarka posiada, np. podziałki kątowe w tym przypadku powinno się tak wymiarować rysu­nek, by uwidoczniony był na nim wymiar odczytywany wprost na po-działce należy, więc podawać pół kąty rozwarcia toczonych stożków, jak na przedstawiającym prawidłowe wymiarowanie stożkowego koła zębatego.

Obróbkę należy wykonać w dwóch zabiegach tokarskich nie licząc strugania rowka klinowego i wieńca zębatego. Poszczególne powierzchnie oznaczono liczbami według kolejności obróbki, przy czym jako podstawę wymiarową przyjęto po­wierzchnię oporową piasty, która wraz z powierzchnią otworu będzie również pod­stawą wymiarową w zabiegu drugim, trzecim i czwartym. W pierwszym zabiegu przedmiot ująć należy za końcową (prawą na rysunku) część surowego wieńca zęba­tego; odkuwki powinny mieć w tym miejscu dostateczny naddatek obróbkowy w po­staci wieńca W, zaznaczonego na rysunku linią punktową. W zabiegu tym obrobić należy powierzchnie w drugim zabiegu (ujęcie na trzpieniu tokarskim z wień­cem oporowy powierzchnie.

Wymiary rysunkowe swobodne, czyli nietolerowane, rozumieć na­leży jako wymiary max mat (maximum materiału), tzn. jako górne wy­miary graniczne w odniesieniu do wymiarów zewnętrznych elementów krajalnic piekarniczych i dolne.